علت ایجاد این بیماری به طور کامل شناخته شده نیست اما در این خصوص می توان به عواملی نظیر کارهای دستی سنگین و طولانی مدت مثلاً در تایپیست ها و آهنگرها و همچنین بیماری های زمینه ای چون تیروئید و دیابت اشاره کرد. برای تشخیص این بیماری باید معاینه دقیقی از بیمار صورت گرفته و جهت تأیید تشخیص آزمون، نوار عصبی انجام شود.سندروم CTS (تونل مچ دست) بیماریی است که در آن عصب میانی مچ دست فشرده می شود و در قسمت های مختلف مچ و انگشتان علائمی چون سوزش، بی حسی، درد، احساس سردی، کرختی و ضعف ظاهر می شود.

CTS در بین زنان بیش از مردان رواج دارد و سن بروز آن حوالی پنجاه سالگی است.عصب میانی مچ دست، مانند کانالی است که از طرفین توسط استخوان ها، بافت فیبری و اعصاب منتهی به بند انگشتان احاطه شده است و ۹ عدد از تاندون های دست نیز از این کانال عبور می کنند.این عصب می تواند به علت تورم هر یک از اجزای موجود در این کانال فشرده شده و دچار گرفتگی گردد، هر چند ممکن است عوامل دیگری چون ضربه های شدید، شکستن یا جابه جا شدن استخوان ها نیز بی تاثیر نباشند.

از عوامل مؤثر در بروز این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

- بیماری هایی چون رماتیسم و ورم مفاصل، اختلالات هورمونی مانند دیابت، تیروئید و یائسگی، تولید بیش از اندازه پروتئین در سلول های مغز استخوان.

- باز و بسته کردن مکرر تاندون های مچ دست بدون استراحت، خصوصا در زمان های طولانی.

- ضربه شدید یا هر نوع جراحتی که باعث تورم مچ دست شود.

- باریک بودن مادرزادی عصب میانی مچ دست. به عقیده برخی از افراد CTS، سندروم جدیدی متعلق به عصر فناوری است که منشأ اصلی بروز آن ساعت های طولانی نشستن پشت رایانه و کار کردن مداوم با کیبورد و ماوس است. اما با این وجود مطالعات نشان داده که سابقه این بیماری به اوایل قرن بیستم بازمی گرددد. در صد بروز این سندرم در زنان سه برابر مردان است. شاید به این دلیل که اصولا عصب میانی مچ دست در زنان کوچکتر از مردان است. سندرم CTS معمولا ابتدا دست فعال افراد را تحت تأثیر قرار می دهد و احساس درد معمولا از همین دست شروع می شود.

● علائم

به طور معمول اولین علائم این بیماری هنگام خواب بروز می کند که به صورت احساس درد، گزگز، سوزش و بی حسی در انگشتان دست، به خصوص انگشت شصت، انگشت اشاره و دو انگشت میانی آغاز می شود، کم کم محکم نگه داشتن اجسام در دست و چنگ زدن به اشیای مختلف برای شخص مشکل می شود و انگشتان توانایی لازم خود را از دست می دهند، در نتیجه همه چیز از دست شخص می افتد. درصورتی که در مراحل ابتدایی بروز علائم هیچگونه اقدام درمانی صورت نگیرد، درد بیشتر و بیشتر شده، مچ و انگشتان به تدریج کارایی طبیعی خود را از دست می دهند. متأسفانه در بسیاری از موارد اشخاص دلیل بروز علائم فوق را حالت نادرست دست درهنگام خواب یا به اصطلاح بد خوابیدن تلقی می کنند. متخصصان معتقدند این سندرم نوعی ناتوانی نهفته است زیرا در ظاهر امر، دست به طور طبیعی کار می کند.

● درمان

در اولین قدم با گرفتن یک شرح حال از بیمار، بررسی می شود که آیا وی به بیماری هایی مثل دیابت، رماتیسم و ورم مفاصل، کم کاری تیروئید یا … مبتلا هست یا خیر؟ آیا سابقه شکستگی در ناحیه مچ دست داشته است یا خیر؟ آیا مشکل اضافه وزن دارد یا خیر؟

در مرحله بعدی به منظور تائید تشخیص بررسی الکترودیاگنوستیک صورت می گیرد، به این ترتیب که در این آزمایش سرعت هدایت عصب، CTS به درجات خفیف، متوسط و قوی تقسیم می شود.در مواردی که این بیماری هنوز حاد نشده، استفاده از روش های مختلفی چون استراحت دادن به دست در زمان انجام کار، کمپرس آب سرد و بستن مچ دست، در تسلی درد مؤثر است.

درصورتی که این روش ها کارساز نباشد، متخصصان استفاده از دارو و در مرحله بعد جراحی را پیشنهاد می کنند.

در اکثر موارد به یکی از روش های زیر و بدون نیاز به جراحی، پیشرفت این بیماری کنترل می شود:

- بی حرکت نگه داشتن مچ دست: اگر سابقه این بیماری در شخصی کمتر از یک سال باشد، بی حرکت نگه داشتن مچ با استفاده از مچ بندهای طبی مخصوص، خصوصا در خواب باعث کاهش بی حسی و سوزش مچ و انگشتان می شود.

- مصرف داروهای ضد التهاب: تنها درصورتی که مچ دست یا انگشتان متورم شده باشد، به منظور از بین رفتن تورم، پیشنهاد می شود.

- تزریق کورتیزون یا داروهای مشابه برای کاهش درد و تورم.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٤:٥۸ ‎ب.ظ ; ۱۳۸٩/٦/٢٩