دیابت چیست؟
دیابت بعلت بالا بودن مداوم قند خون ایجاد می گردد.افزایش قند خون دو علت دارد:لوزالمعده توانایی تولید انسولین را ندارد یا لوزالمعده قادر نیست به میزان کافی انسولین ترشح نماید و یا سلولهای بدن نمی توانند قند خون را به خوبی مصرف کنند.
همه افراد دارای مقداری قند( گلوکز) در خون خود هستند که میزان آن بطور طبیعی در حالت ناشتا بین 70تا110 میلی گرم درهر100 سی سی خون می باشد. اگر میزان قند خون ناشتا حداقل در دو آزمایش بیش از126 میلی گرم درهر100 سی سی خون باشد تشخیص دیابت مطرح می شود. در بدن خود دارای غده ای بنام لوزالمعده(پانکراس) وجود دارد که مسئول ساخت وترشح هورمون انسولین برای مصرف درست قند(گلوکز) توسط سلولهای بدن است .

دیابت نوع 1:

در دیابت نوع 1 غده پانکراس توانایی تولید انسولین را ندارد و این ماده باید حداقل روزی یکبار از طریق تزریق واردبدن گردد.به این حالت دیابت وابسته به انسولین نیز گفته می شودوبیشتر در کودکان ونوجوانان دیده می شود.

درمان دیابت وابسته به انسولین:نوع 1

هدف از درمان این است که قند خون را تا حدامکان به میزان طبیعی (100 -70 میلی گرم در دسی لیتر) نزدیک کنیم، به این ترتیب پیشرفت عوارض درازمدت دیابت که نتیجه آسیب رسیدن به بعضی از اعضای بدن است،کند یا متوقف می شود وشخص می تواند به زندگی عادی وطبیعی خود ادامه دهد. برای اینکه قند خون به میزان طبیعی برسد و در همان محدوده باقی بماند،لازم است که انسولین مورد نیاز بدن،روزانه از طریق تزریق تامین شود،بخاطر داشته باشید که انسولین قند را از خون به سلولهای بدن منتقل می کند،بنابراین کنترل دیابت در واقع عبارت از ایجادتعادل بین غذا،فعالیت بدنی،انسولین ومقدار قند موجود در خون است.در افراد غیر دیابتی این تعادل خود بخود برقرار می شود ولی در دیابتی ها این نظام خود کار،مختل می گردد و فرد باید شخصا این تعادل را بر قرار سازد.

وقتی لوزالمعده قدرت تولید وترشح انسولین را از دست بدهد، فرد برای کنترل قند خون خود نیازمند تزریق انسولین خواهد بود. معمولاانسولین باید دو بار(یا بیشتر)در طول روز تزریق شود. تعداد دفعات تزریق،بیانگر شدت بیماری نیست. افراد با یکدیگر متفاوت بوده، لازم است که هر فرد از بهترین روش تزریق انسولین استفاده کند، مثلادر بسیاری از افراد چهار بار تزریق به مقدار کم بهتر از دو بار تزریق در مقادیر زیاد ،قند خون را کنترل می کند. پزشکان گروه دیابت بهترین روش را برای شما تعیین می نمایند.

دیابت نوع2:

در افراد مبتلا به دیابت نوع2 لوزالمعده هنوز قادر به تولید انسولین می باشد اما ممکن است میزان آن کافی یا مناسب نباشد. و سلولهای بدن به انسولین موجود در خون پاسخ مناسب نمی دهند. دیابت نوع 2 شایعترین شکل بیماری قند است.افراد مبتلا به دیابت نوع2 ٬ اغلب با رعایت رژیم غذایی و ورزش درمان می شوند.
گاهی اوقات برای پایین آوردن و رساندن قند خون به میزان طبیعی میتوان از قرص های خوراکی پایین آورنده قند خون و یا انسولین هماستفاده نمود.درصد بالایی از مبتلایان به دیابت نوع2 اضافه وزن دارند.

علامتهای دیابت:

  • تشنگی بیش از حد
  • افزایش تعداد دفعات ادرار(تکرر ادرار)
  • کاهش وزن
  • خستگی واحساس از دست رفتن انرژی
  • تاری دید
  • خشکی وخارش پوست
  • عفونتهای عود کننده مانندبرفک٬عفونتهای دستگاه ادراری وعفونتهای پوستی
  • از بین رفتن حس بخشهای انتهایی اندامها یا احساس گزگز ومورمور در آنها
درچه افرادی احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 بیشتراست؟
  • وجود سابقه خانوادگی دیابت
  • وزن بالا
  • سن بالای40 سال
  • سابقه دیابت در دوران بارداری سابقه تولد نوزاد با وزن بالا
  • مصرف داروهایی که سبب بروز دیابت می شوندمانند کورتن ها
  • فشارخون بالا
  • سابقه حمله قلبی یا سکته مغزی
اگر شما یک یا چند مورد از موارد بالا را دارا هستید برای معاینه و بررسی بیشتر به پزشک مراجعه نمایید.
 
درمان دیابت نوع 2

کنترل دیابت نوع2 به عوامل زیر بستگی دارد:

  • برنامه غذایی مناسب
  • ورزش منظم
  • کاهش وزن(درصورت وجود اضافه وزن)
اگر در طی سه ماه توسط روشهای فوق ٬قند خون به حد طبیعی نرسد٬درمان با قرص های خوراکی پایین آورنده قندخون لازم می شود.
 
برنامه غذایی صحیح کدام است؟
غذاهای مبتلایان به دیابت باید ویژگیهای زیر راداشته باشند.
  • کم چربی
  • حاوی مقاد یر کافی پروتئین
  • فاقد قندهای ساده
  • دارای مقاد یرزیاد فیبر و سبزیجات

ورزش

انجام فعالیتهای ورزشی منظم نقشی اساسی در کنترل وبهبود دیابت دارد.ورزش حساسیت بدن نسبت به انسولین را افزایش می دهد درنتیجه غلظت قندخون کاهش می یابد.
قدم زدن برای شر وع فعالیت بدنی ورزش مناسبی است به ویژه اگر به صورت قدم زدن سریع باشد. برای اینکه ورزش بیشترین اثر را روی بدن شما داشته باشد، باید حداقل 3تا 4 بار در هفته و هر بار 30 دقیقه یابیشتر ورزش کنید. بهترین زمان برای ورزش 1تا 3 ساعت بعد از غذا است. مدت وشدت برنامه ورزشی خود را به تدریج افزایش دهید تا بتوانید آنرا با غلظت قند خون خود تنظیم نمایید. به میزان کافی آب بنوشید. پس از ورزش پاهای خود را از نظر تاول یا قرمزشدگی به دقت معاینه کنید ودر صورت وجود نشانه های فوق با پزشکتان تماس بگیرید.

داروها

اگر میزان قندخون بالاتر از حد طبیعی باشد(هیپرگلیسمی) علاوه بر توجه به بر نامه غذایی صحیح وبرنامه ورزشی منظم باید برای کنترل قند خون طبق تجویز پزشک قرص یا انسولین مصرف کنید. فراموش نکنید که استفاده از دارو جایگزین دو روش قبلی کنترل دیابت نوع2 نمی شود بلکه در کنارآنها قرارمی گیرد. پزشک شما موثرترین نوع درمان را برای شما تجویز می کند اما مسئله مهم این است که درباره هر دارویی که طبق نسخه پزشک مصرف می کنید٬اطلاعات زیر را کسب نمایید:
  • نام داروی مصرفی
  • زمان و چگونگی مصرف دارو و زمان اوج تاٴثیر آن
  • عملکرد دارو دربدن
  • آثار جانبی مصرف دارو
در مورد سوالات بالا با پزشک یا پرستار گروه دیابت مرکز درمانی مشورت کنید.

کاهش قند خون (هیپو گلیسمی)

اگر لازم باشدبرای کنترل قند خون خود طبق تجویز پزشک قرص یا انسولین مصرف کنید ممکن است دچار کاهش قند خون شوید.کاهش قند خون زمانی رخ می دهد که غلظت گلوکز خون به میزان قابل توجهی کمتر از حد طبیعی(60 میلی گرم در دسی لیتریا کمتر). شما باید یاد بگیرید که علل ایجاد کاهش قند خون چیست وچگونه می توانید از آنها پرهیز کنید.

علائم کاهش قندخون:

  • احساس مورمور شدن در زبان و لبها
  • تاری دید
  • رنگ پریدگی وتعریق پوست
  • تپش قلب
  • سردرد
  • گیجی
  • لرزش دستها
  • ضعف و لرزش زانوها
  • گاهی اوقات احساس منگی، اضطراب وتحریک پذیری

درمان کاهش قند خون:

  • 3تا4 حبه قند درنصف لیوان آب حل کرده میل نمایید.
  • یک قاشق غذا خوری عسل یا شکر
  • نصف لیوان آب میوه

اگر احساس بهبود نکردید 5 دقیقه بعد مراحل قبل راتکرار کنید.سپس در صورت عدم تأثیر 10 دقیقه بعد مواد زیر را مصرف نمایید:

- یک وعده غذای کامل یا میان وعده مانند یک کف دست نان با پنیر یا یک لیوان شیر یا دو عدد بیسکویت وپنیر به دوستان وخانواده خود نیز شیوه درمان کاهش قند خون را بیاموزید.
 
عوارض ناشی از دیابت:
بالا بودن مداوم قند خون می تواند باعث اسیب برخی اعضای بدن شود البته با مطالعات متعدد ثابت شده است که کنترل دقیق قندخون می تواند از پیدایش یا پیشرفت این عوارض جلوگیری نماید. اعضایی که ممکن است بر اثر دیابت آسیب ببیند عبارتنداز:
 
چشم

قند خون بالا سبب پیدایش آسیب در شبکیه چشم ها می گردد.اگر آسیب شبکیه چشم به سرعت درمان نشود باعث کاهش قدرت دید و حتی نابینایی می گردد.حتماً باید حداقل سالی یک بار برای معاینه دقیق چشم هایتان به چشم پزشک مراجعه کنید تا در صورت لزوم با در مان به موقع آسیبهای شبکیه،از نابینایی پیشگیری شود.

کلیه

کلیه عضو حساسی است که در برابر بیماری دیابت بسیار آسیب پذیراست .امروزه بیماری کلیوی ناشی از دیابت از شایعترین علل نیاز به انجام دیالیز در ایران است.شما باید با مراجعه به مراکزدرمانی فشارخون وکارکرد کلیه هایتان رابه طور منظم بررسی نمایید. فشارخون بالاباعث تسریع در سرعت تخریب کلیه ها می شود.آزمایش ادرار نیز یکی از شیوه های آسان ولی مهم در ارزیابی کارکرد کلیه هاست.

قلب

در مبتلایان به دیابت به دلیل وجود اختلال در سوخت وسازقندها وچربیها احتمال آسیب رگهای تغذیه کننده عضله قلب و سرعت پیشرفت این آسیبها

ممکن است بیش از دیگر افراد جامعه باشد.آسیب رگهای فوق موجب قطع خونرسانی به عضله قلب وپیدایش دردهای سینه و درموارد شدیدتر سکته های قلبی ومغزی می شود.با رعایت نکات زیرمی توان ازایجاد این آسیبها پیشگیری کرد:

  • ترک سیگار(در جلوگیری از پیشرفت عوارض قلبی وعروقی بسیار مهم است)
  • کاهش وزن(در صورت اضافه وزن)
  • کاهش میزان چربی رژیم غذایی(به ویژه چربیهای اشباع شده)
  • انجام ورزش های منظم
  • نگه داشتن فشارخون درمحدوده طبیعی

پاها

آسیب رگهای خونی براثر بیماری دیابت باعث کاهش جریان خون در پاها می گردد.همچنین سبب آسیب اعصاب حسی پاها می شود در نتیجه حساسیت پاهای شما نسبت به محرکهای دردناک یا گرما وسرما به تدریج کاهش می یابد.این دو گونه آسیب(رگها واعصاب) پاهای شما را مستعد زخمهایی می کند که ممکن است در مراحل ابتدایی متوجه وجود آنها نشوید.

اصول مراقبت از پاها عبارتنداز:

  • هرروز پاهایتان را از نظر ترک های پوستی ، عفونت،تغییررنگ و تاول بررسی نمایید.
  • شستشوی روزانه وسپس خشک کردن پاها به ویژه لای انگشتان را فراموش نکنید.
  • ناخن ها را کوتاه نگه دارید وسعی کنید به صورت عرضی (عمودبرراستای انگشتان) ناخن را کوتاه کنید.
  • ناخن ها را خیلی از ته کوتاه نکنید زیرا ممکن است سبب خراشیدگی یا زخم شود.
  • ناخن های فرورفته در گوشت را دستکاری نکنید.
  • برای پوست های خشک از کرم های مرطوب کننده استفاده نمایید.
  • از پوشیدن کفش ها و جوراب های تنگ و ناراحت جداً خوداری کنید.
  • هنگام پوشیدن کفش های نو بیشتر مراقب پاهای خود باشید.
  • هرگز حتی در جا های سر بسته پا برهنه راه نروید.
  • در زمستان از نزدیک کردن بیش از حد پاها به بخاری،آتش یا کرسی خوداری نمایید.
  • از قرار دادن کیسه آب جوش روی پاهای خود بپرهیزید.
  • از چسب های میخچه برای برداشتن میخچه ها استفاده نکنید.
در صورت وجود هر ضایعهٔ مشکوک در پاها فوراًبه پزشک مراجعه نمایید.

برخی عوارض دیگر آسیب اعصاب محیطی عبارتنداز:

 

درد و احساس سوزن سوزن شدن در پاها ، اسهال، اختلال در کنترل ادرار و از دست دادن کارکرد طبیعی جنسی در مردان. درصورت پیدایش این علامتها به پزشک خود اطلاع دهید.

نکته:

افراد دیابتی بیمار نیستند،آنها دارای شرایطی هستند که به تدابیر ویژه نیاز دارند,مبتلایان به دیابت می توانند یک زندگی فعال و با نشاط داشته باشند.

مراقبت درست از دیایت می تواند خطر آسیبب به اندام های بدن رانیز کاهش دهد

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:٢۱ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢۸

 

دیابت یکی از شایع ترین بیماریهای غدد درون ریز است که در اثر نقص ترشح یا عملکرد انسولین (هورمون مترشحه از لوزالمعده یا پانکراس) ایجاد می شود. با توجه به آمار رسمی سازمان بهداشت جهانی که در حال حاضر جمعیت مبتلا به دیابت را در جهان نزدیک به 150 میلیون نفر و در سال 2025 میلادی بیش از 300 میلیون نفر تخمین می زند و نیز   هزینه های سرسام آور درمان دیابت و عوارض آن، به جرأت می توان دیابت را برجسته ترین چالش بهداشتی کشورهای جهان در قرن 21 مخصوصا کشورهای در حال توسعه نامید،

 

زیرا تا سال 2025 نزدیک به 75 درصد مبتلایان به دیابت در این کشورها زندگی خواهند کرد. این افزایش شروع دیابت را می توان به عوامل مختلفی نسبت داد، ولی بی شک مهمترین آنها کاهش سطح فعالیت بدنی و افزایش مصرف غذاهای چرب و با فیبر کم هستند.
از طرفی دیگر طبق آمار موجود به تعداد نیمی از افراد مبتلا به دیابت، افراد دیگری در جامعه هستند که از وجود دیابت خود آگاه نیستند. در واقع دیابت این افراد زمانی تشخیص داده می شود که دچار عوارض ناشی از دیابت مثل اختلال بینایی یا آسیب کلیه ها شده اند. به همین خاطر سازمان بهداشت جهانی از دیابت به عنوان همه گیری پنهان یاد می کند و به لزوم غربالگری افراد در معرض خطر ابتلا به دیابت تأکید می ورزد. افراد مستعد به دیابت کسانی هستند که حداقل یکی از عوامل خطر زیر را دارا باشند:

علائم
چاقی، فشار خون بالا، چربی خون بالا، سابقه دیابت در بستگان درجه اول (پدر، مادر، خواهر یا برادر)، سابقه دیابت حاملگی یا زایمان نوزادی با وزن بیش از 4 کیلوگرم و سابقه قند خون ناشتای بین mg/dl 126-110
غربالگری افراد از نظر وجود دیابت معمولا توسط آزمایش قند خون ناشتا انجام می گیرد. طبق آخرین توصیه ها تمامی افراد بالای 45 سال باید تحت آزمایش قند خون ناشتا قرار بگیرند. در صورتی که نتیجه این آزمایش طبیعی باشد (کمتر از mg/dl 110)، این آزمایش هر سه سال تکرار خواهد شد. در افراد مستعد ابتلا به دیابت آزمایش قند خون ناشتا باید در سنین پایین تر و نیز با تعداد دفعات بیشتر (سالی یک بار) انجام شود. قند خون بالاتر از mg/dl 126 در صورتی که یک بار دیگر نیز تکرار شود، بیانگر ابتلای فرد به دیابت است.
پیشگیری
از آنجایی که عدم کنترل ایده آل قند خون در دیابت باعث ایجاد عوارض متعددی در دستگاههای مختلف بدن از جمله قلب و عروق، اعصاب، کلیه ها و سیستم بینایی می شود و هزینه های بسیاری را به بیمار و جامعه تحمیل می کند، تمام تلاش بیماران و دست اندرکاران بهداشتی کشورها باید بر روی پیشگیری از دیابت در دو سطح اولیه و ثانویه متمرکز شود.
در پیشگیری اولیه هدف اصلی حذف عوامل خطر ذکر شده در مورد ابتلا به دیابت در افراد مستعد است که در این میان انجام فعالیت ورزشی منظم (حداقل 5 بار در هفته و هر جلسه نیم ساعت) و رعایت رژیم غذایی (کاهش مصرف چربی و مواد نشاسته ای) نقش برجسته و عمده ای بر عهده دارند.
پیشگیری ثانویه
هدف اصلی در پیشگیری ثانویه جلوگیری از بروز عوارض دیابت در بیماران دیابتی از طریق کنترل دقیق قند خون است. دو آزمون بزرگ و تاریخی که نتایج آنها در سالهای 1993 و 1998 منتشر گردید و به نام آزمون کنترل دیابت و عوارض آن (DCCT) و بررسی آینده نگر دیابت در انگلستان (UKPDS) شناخته می شوند، شکی باقی نگذاشتند که پایین نگه داشتن قند خون تا حد امکان نزدیک به مقدار طبیعی از طریق به کارگیری روشهای درمانی دقیق و اصولی می تواند به طور چشمگیری از ایجاد عوارض دیابت جلوگیری کند و نیز بعد از ایجاد آنها باعث توقف پیشرفت و یا حتی بهبود کاملشان در مراحل ابتدایی شود.
از طرفی دیگر شرط اصلی موفقیت برنامه های کنترل دیابت داشتن اطلاعات کافی در زمینه اصول اساسی درمان آن است و فراگیری این اصول نیازمند آموزش دقیق و مستمر بیماران دیابتی است. در واقع در یک روش ایده آل کنترل دیابت، آموزش نه فقط یک نباز معمولی بلکه جزء اساسی درمان را تشکیل می دهد. هر بیمار دیابتی باید سه پایه اصلی درمان دیابت یعنی رژیم غذایی، ورزش و داروها (شامل انسولین و قرص) را به خوبی بشناسد و بتواند با استفاده از آزمایش مرتب قند خون و به کمک دستگاه گلوکومتر به تنظیم هر یک از این سه پایه بپردازد.
اندازه گیری قند خون
امروزه دستگاههای اندازه گیری قند خون یا گلوکومترها نقشی حیاتی در کنترل ایده آل قند خون و پیشگیری از عوارض دیابت برعهده دارند و به جرأت می توان گفت که بدون آنها کنترل دقیق دیابت امکانپذیر نیست. این دستگاهها به بیماران دیابتی این امکان را می دهد تا با مقایسه نتایج به دست آمده با مقادیر هدف قند خود از کیفیت کنترل دیابت خود آگاه شوند. این مقادیر هدف در ساعات مختلف شبانه روز به قرار زیرند:
قند خون ناشتا و قبل از غذا بین mg/dl 120-80، قند خون 1 ساعت بعد از غذا کمتر از mg/dl 180، قند خون 2 ساعت بعد از غذا کمتر از mg/dl 150 و قند خون قبل از خواب بین mg/dl 140-100
تعداد دفعات ایده آل انجام آزمایش قند خون در بیمارانی که از انسولین استفاده می کنند حداقل 2 بار در روز (قبل از صبحانه و شام) است که البته در بعضی از روشهای خاص درمان با انسولین (تزریقات متعدد انسولین) این تعداد به 4 بار در روز می رسد. بیمارانی که از انسولین استفاده نمی کنند نیازمند آزمایش قند خون به طور هفتگی هستند. بهترین زمان انجام آزمایش در این موارد در حالت ناشتاست. البته در بعضی موقعیتهای خاص مثلا در هنگام هرگونه بیماری مثل سرماخوردگی تعداد دفعات انجام آزمایش بیشتر می شود.
آزمایش هموگلوبین
آزمایش دیگری که در بررسی کیفیت کنترل دیابت بسیار کمک کننده است آزمایش هموگلوبین c1A است. این آزمایش که درصد هموگلوبین ترکیب شده با گلوکز در خون را محاسبه می کند بهترین وسیله برای ارزیابی بلندمدت مقدار قند خون در طول 3 ماه گذشته است. در واقع هر چقدر که قند خون طی 3 ماه گذشته بالاتر از مقدار طبیعی باشد، درصد هموگلوبین c1A که با گلوکز ترکیب شده است نیز بیشتر خواهد بود. هموگلوبین c1A کمتر از 7 درصد نشاندهنده کنترل عالی قند خون و مقادیر بالای 8 درصد بیانگر شکست روش درمانی فعلی و لزوم تغییر آن می باشد. بنابراین معیارهای درمان موفق دیابت یکی رساندن قند خون به مقادیر هدفیست که ذکر شدند و دیگر کاهش مقدار هموگلوبین c1A به کمتر از 7 درصد است

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۱۳ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢۸

 


دیابت شیرین یک اختلال متابولیک است که با هیپرگلیسمی مشخص می‌شود. عوارض مزمن دیابت بسیاری از ارگانهای بدن را درگیر می‌نماید. عوارض عروقی دیابت شامل عوارض میکرو واسکولر و ماکرو واسکولر است که رتینوپاتی، نوروپاتی و نفروپاتی جزء دسته میکروواسکولرهستند.

            نفروپاتی دیابتی علت اصلی ESRD و همچنین علت اصلی معلولیت‌ها و مرگ و میر مرتبط با دیابت شیرین است. همچنین، دیابت شیرین علت اصلی کوری در سنین 20 تا 74 سالگی در ایالات متحده می‌باشد.


روش تحقیق:

این تحقیق با بررسی 261 بیمار تحت پوشش مرکز تحقیقات دیابت قم و کلینیک دیابت بیمارستان کامکار قم در سالهای 84 تا 85 انجام شد.

            کلیه‌ی اطلاعات مورد نیاز در پرسش نامه ثبت شده و با استفاده از نرم افزار  SPSS آنالیز گردید.

در این بررسی برای تعیین شیوع رتینوپاتی از گزارش مشاوره‌‌ی چشم که توسط افتالمولوژیست تهیه شده بود استفاده گردید و جهت بررسی عوارض کلیوی از آزمایش ادرار 24 ساعته‌ی بیماران استفاده شد. پروتئین توتال ادرار 24 ساعته ملاک تشخیص پروتئینوری بود که میزان پروتئین بین 30 تا 300 میلی‌گرم در روز میکروپروتئینوری و پروتئین بالایmg/d 300 ماکروپروتئینوری بود. وجود میکروپروتئینوری و ماکروپروتئینوری نشان دهنده‌ی نفروپاتی در بیماران مورد نظر می‌باشد.

نتایج:

در این بررسی 261 بیمار مبتلا به دیابت شرکت داشتند. از این تعداد 89 نفر (1/34%) مرد و 172 نفر (9/69%) زن بودند که 23 مورد (8/8%) مبتلا به دیابت نوع 1 و 238 مورد (2/91%) مبتلا به دیابت نوع 2 بودند.

            میانگین سنی بیماران 21/52 سال و مدت زمان متوسط ابتلا به دیابت در آنها 08/9 سال و میانگین BMI در آنهاkg/m2  3/29 بود.

            سابقه‌ی فشارخون بالا در 103 نفر (5/39%)، سابقه‌ی‌ هیپرلیپیدمی در 128 نفر(49%)، سابقه‌ی‌ بیماری عروق کرونر قلب در 41 نفر(7/15%) وسابقه‌ی بیماری عروق مغز در4 نفر (5/1%) مثبت بود.

            روش درمان دیابت در کلیه‌ی بیماران استفاده از دارو بود و هیچکدام فقط با رژیم غذایی درمان نمی‌شدند. 36 نفر (8/13%) فقط انسولین و 193 نفر(9/73%) فقط داروهای خوراکی و 32 نفر (3/12%) از هر دو نوع دارو استفاده می‌کردند. 199 نفر (2/76%) رژیم‌ غذایی را هم رعایت می‌نمودند.

میزان کلی رتینوپاتی در این جمعیت 1/39% بود که از این میزان 6/27% غیر پرولیفراتیو و 5/11% پرولیفراتیو بودند. شدت رتینوپاتی غیر پرولیفراتیو به این صورت بود که 3/15% خفیف 7/7% متوسط و 6/4% شدید. شیوع ادم ماکولر (CSME) 8/3% بود.

            میزان فراوانی نفروپاتی براساس پروتئینوری 72% بود که تعداد 159 نفر (9/60%) مبتلا به میکروپروتئینوری و 29 نفر (1/11%) مبتلا به ماکروپروتئینوری بودند.

شیوع نوروپاتی حسی دیستال 8/54% و شیوع زخم پای دیابتی 8/8% بود.

            در این بررسی ریسک  فاکتورهایی که با رتینوپاتی ارتباط معنی‌داری داشتند عبارتند از سابقه‌‌ی فشارخون بالا، نفروپاتی دیابتی، نوروپاتی حسی دیستال، سن بالا، مدت زمان ابتلا به دیابت و بالا بودن تراز HbA1C. در صورتی‌که سابقه‌ی مصرف سیگار، زخم پای دیابتی، نوع دیابت،BMI  و جنسیت و میزان چربی‌های خون با رتینوپاتی مرتبط نبودند.

            نفروپاتی دیابتی با مدت زمان ابتلا به دیابت و تراز HbA1C و نوروپاتی و زخم‌ پای دیابتی ارتباط معنی‌داری داشت، در حالی که  با فشارخون بالا و سابقه‌ی مصرف سیگار و جنسیت و نوع دیابت و BMI و سن و چربی‌های خون مرتبط نبود.

            در بررسی‌های مختلفی که قبلاً انجام شده است، شیوع رتینوپاتی از کمتر از 10% تا بالای 50% گزارش شده است. شیوع رتینوپاتی در بررسی UKPDS 35% بوده است و در یک بررسی که در شهر یزد انجام شده 3/39% گزارش شده است. در بررسی شیوع رتینوپاتی دیابتی 1/39% می‌باشد که با سنجش‌های قبلی مطابقت دارد.

            شیوع نفروپاتی دیابتی در این تحقیق 72% است که 9/60% آن میکروپروتئینوری و 1/11% ماکروپروتئینوری می‌باشد. در حالی که منابعی مثل طب داخلی هاریسون شیوع نفروپاتی در دیابت نوع 2 را حدود 20% و در دیابت نوع 1 حدود 30% بیان کرده‌اند.

            در بررسی شهر یزد شیوع نفروپاتی 5/40% بود که 9/25% آن میکروآلبومینوری و 5/14% ماکروآلبومینوری بوده است. البته در برخی بررسی‌ها مثل Eramus شیوع میکروآلبومینوری بالاتر از 55% هم گزارش شده است. شیوع بالای نفروپاتی در بررسی ما به دلیل اندازه‌گیری پروتئین توتال ادرار 24 ساعته به جای آلبومین بوده است. همچنین عواملی که به طور کاذب باعث مثبت شدن پروتئین ادرار می‌شود نظیر ورزش، تب، عفونتهای ادراری، نارسایی قلبی و... در این بیماران بررسی نشده است.

نتیجه‌گیری:

در نهایت می‌توان نتیجه‌گرفت که عوارض چشمی و کلیوی دیابت خصوصاً میکروپروتئینوری در جمعیت مورد بررسی شیوع بالایی دارد و مهمترین عوامل خطر آنها، کنترل ضعیف قند خون، مدت زمان ابتلای به دیابت، سن بالا و فشارخون بالا می‌باشد.

   + فرزانه (ربابه)دریاباری - ٥:۱٠ ‎ب.ظ ; ۱۳۸۸/۱۱/٢۸