چربی خون بالا یا هایپرلیپیدمی (Hyperlipidemia) عبارتند از بالا رفتن غلظت هر کدام از اجزای تشکیل دهنده چربی خون شامل کلسترول و تری گلیسیرید از مقدار طبیعی آنها در خون که معمولاً در بزرگسالان شایع تر است.

 

 

علایم شایع

معمولاً هایپرلیپیدمی (افزایش چربی خون) به صورت بی سروصدا سیرش را طی می کند و زمانی علائم واضحش بروز می کند که عوارض وخیم آن که در ادامه خواهیم گفت، مدت ها است که اتفاق افتاده و متاسفانه درمان را برای بیمار خیلی وخیم می سازد.اما اگر بخواهیم چاره ای علایم بالینی را ذکر کنیم، می توان موارد زیر را که جزء شایع ترین علائم هستند، نام ببریم.علایم شایع هایپرلیپیدمی به صورت گرهک های زردرنگ چربی در پوست زیر چشم ها، پوست ناحیه آرنج و زانو و در پاره ای از موارد بزرگ شدن طحال و کبد و همچنین در برخی انواع هایپرلیپیدمی حلقه های سفیدی در اطراف مردمک چشم ها پدیدار می شود.

انواع مختلف چربی خون

به طور کلی خون حاوی انواع مختلف چربی است که می توان آنها را به دو گروه کلی تری گلیسیرید و کلسترول تقسیم کرد. چربی های خون انرژی بدن را تامین می کنند و همچنین مواد اولیه برای ساخته شدن بعضی از بافت ها و هورمون ها را فراهم می آورند. کلسترول خون را به دو نوع کلسترول LDL و HDL تقسیم می کنند. مقادیر طبیعی LDL باید کمتر از ۱۳۰ و HDL باید بیشتر از ۴۵ باشد. اصولاً کلسترول LDL، کلسترول بد نام دارد و اگر مقدارش فراتر از حد طبیعی باشد می تواند باعث ایجاد عوارض سوءهایپرلیپیدمی در بدن شود. از طرفی HDL را ما به عنوان کلسترول خوب می شناسیم و این نوع کلسترول، کلسترولی است که نقش محافظتی دارد و از بروز عوارض هایپرلیپیدمی جلوگیری می کند. شاخص بعدی هم میزان تری گلیسیرید خون است. تری گلیسیرید نوع دیگری از چربی است که در رگ های شما در جریان است و در ایجاد بیماری های قلبی و عوارض دیگر هایپرلیپیدمی اهمیت دارد. اصولاً میزان تری گلیسیرید طبیعی کمتر از ۲۰۰ در نظر گرفته می شود.

چه عواملی بر میزان چربی خون موثرند؟

رژیم غذایی: اصولاً رژیم غذایی نامناسب که حاوی چربی های اشباع و کلسترول به میزان زیاد باشد می تواند چربی خون را بالا بکشد.چربی های اشباع نوعی از چربی ها هستند که بیشتر در منابع حیوانی وجود دارند تا در منابع گیاهی. مصرف این دسته از چربی ها مهمترین نقش را در بالا بردن کلسترول و یا به طور کلی چربی خون ایفا می کنند.

سابقه خانوادگی افزایش چربی خون: این نکته کاملاً به اثبات رسیده که خانواده هایی که والدین آنها چاق هستند و در نتیجه چربی خون بالایی دارند، بچه های آنها هم بعدها دچار این عوارض خواهند شد و باید از این لحاظ بیشتر تحت نظر قرار گیرند.

سن و جنس افراد: همان طور که گفته شد افزایش چربی خون در هر سنی می تواند رخ دهد اما در بزرگسالان شایع تر است. البته انواع مختلف افزایش چربی خون در سنین مختلف رخ می دهد.همگام با بالا رفتن سن، میزان چربی خون در هر دو جنس مرد و زن افزایش می یابد. در خانم ها پس از یائسگی میزان کلسترول و به ویژه کلسترول از نوع LDL افزایش می یابد.بارداری هم در خانم ها می تواند یک افزایش گذرای چربی خون بدهد که معمولاً در هفته های پایانی بارداری مقدار چربی خون به اندازه قبلی خود برمی گردد.علاوه بر موارد بالا دیابت، کم کاری تیروئید، مصرف الکل، استرس و فشارهای روحی، چاقی و نداشتن فعالیت بدنی هم از عوامل مهمی هستند که نقش بسزایی در افزایش چربی خون دارند.

عوارض احتمالی چربی خون بالا

یکی از مهمترین عوارض بالا رفتن چربی خون عوارض قلبی عروقی است. تحقیقات نشان می دهد که بالا بودن میزان چربی خون یکی از مهمترین عوامل برای ابتلا به بیماری عروق کرونر قلب و بروز سکته های قلبی است. چربی خون بیش از حد باعث می شود که به تدریج در دیواره عروق رسوب کند و به تدریج جریان خون عروق مخصوصاً عروق قلبی کم شود و نهایتاً قطع گردد. به دنبال این روند عضله قلب مستعد سکته های قلبی و انفارکتوس قلبی می شود. در این میان LDL مهمترین رل را بازی می کند. LDL با ایجاد لخته ای روی دیواره شریان های قلب باعث تنگ تر شدن شریان و در نهایت بسته شدن آن می شود.از دیگر عوارضی که بالا رفتن چربی خون را در نهایت در پی دارد، می توان سکته مغزی، نارسایی کلیه و التهاب حاد پانکراس را نام برد. در این میان باز هم سکته مغزی از اهمیت بسیار بیشتری برخوردار است و خود عامل مرگ ومیر درصد بالایی از مبتلایان به چربی خون بالا هستند.

چه کار باید کرد؟

رژیم غذایی : اولین و مهمترین قدم در کنترل چربی خون اصلاح رژیم غذایی است. همان طور که گفتم رژیم های غذایی پرچربی باعث افزایش سریع در میزان چربی خون می شوند. پس با یک رژیم غذایی مناسب و اصولی می توان به طوری کامل چربی خون بالای خودتان را کنترل کنید.

فعالیت بدنی:فعالیت بدنی منظم و باز هم تاکید می شود منظم و ساده از جمله کوهنوردی، پیاده روی، دوچرخه سواری باعث کنترل وزن در افراد و جلوگیری از افزایش وزن فرد و نهایتاً ممانعت از افزایش چربی خون می شود. فعالیت بدنی باعث افزایش HDL و کم کردن نهایتاً LDL می شود. به همین دلیل داشتن یک برنامه ورزشی منظم را قویاً به شما مبتلایان به چربی خون بالا توصیه می کنیم.

کنترل وزن:ابتدا BMI خود را از فرمول وزن شما به کیلوگرم طول قد به متر طول قد به متر = BMI که اگر BMI از ۲۵ بیشتر بود شما به اضافه وزن مبتلا هستید. در اولین قدم در درمان بعد از رژیم غذایی مناسب از یک برنامه ورزشی دقیق بهره مند شوید.

درمان های دارویی : زمانی که بیمار با روش های بالا چربی خونش کنترل نشود توصیه می شود که از یک رژیم دارویی مناسب هم بهره مند شود.

/ 0 نظر / 24 بازدید